POJAVA RAŠIRENOST I ŠTETNOST

Jedno od najraširenijih oboljenja kukuruza

Fuzariozna trulež stabla spada u najraširenija oboljenja kukuruza u svetu i kod nas.Nisu retke godine kada na pojedinim parcelama usled truleži stabla dolazi do masovnog poleganja biljaka, zbog čega je mehanizovana berba otežana.U ovakvim prilikama nastaju i najveći gubici.

SIMPTOMI

Prvi simptomi bolesti se manifestuju početkom voštane zrelosti kukuruza. Zaražene biljke veoma ubrzano sazrevaju, venu i suše se. Na prizemnom delu stabla dolazi do pojave svjetlomrkih do mrkih pega. Ove pege se često manifestuju u vidu koncentričnih krugova.Korenov sistem ovi biljaka je u najvećoj meri dezorganizovan. Prizemni deo stabla gubi mehaničku otpornost, postaje krt i veoma lako se lomi, obično u prizemnom delu, tako da obolele biljke poležu.

Izgled korijena zdrave (lijevo) i oboljele (desno) biljke

Na uzdužnom preseku prizemnog dela stabla može se zapaziti da je srž najvećim delom razorena. Ružičasta ili crvenkasta boja razorenog korena i srži je karakterističan simptom truleži, prouzrokovan gljivama iz roda Fusarium.Klipovi kod obolih biljaka su sitniji i redovno postaju, u manjoj ili većoj meri, šturi.U erektivnih tipova hibrida, kod obolelih biljaka klip zauzima viseći  položaj. U našim uslovima peritecije nakon prezimljavanja, sazrevaju krajem maja i početkom juna meseca u uslovima toplog i vlažnog vremena. S obzirom da prouzrokovači ovog oboljenja napadaju i strna žita, kao i neke druge gajene biljke,inokuluma na zaraženim biljnim ostacima i u zemljištu uvek ima dovoljno, zbog ćega njegova količina ne igra presudnu ulogu kod zaraze biljaka, već drugi faktori, kao što su osetljivost hibrida, vremenski uslovi, agrotehničke mere, tip zemljišta i dr. Pojedini agrotehnički faktori kao što su sklop biljaka, đubrenje, obrada i drugo, veoma značajno utiču na intenzitet pojave ove bolesti u sušnim godinama. Na lakim, peskovitim zemljištima ili na uzvišicama parcele, najpre dolaze do deficita vode u zemljištu, što prouzrokuje gubljenje vitalnosti biljke i povećanja njihove osetljivosti prema fuzarionoj truleži stabla kukuruza. Jednostrana upotreba većih doza azotnih đubriva, takođe doprinosi većoj osetljivosti biljaka i intenzivnijoj pojavi ovog oboljenja.

Izgled stabla zdrave (desno) i oboljele (lijevo) biljke

MJERE ZAŠTITE

U cilju smanjenja intenziteta truleži korena i stabla, potrebno je preduzimati niz preventivnih mera zašite.Na prvom mestu je gajenje najotpornijih hibrida kukuruza prema ovom oboljenju.Važnije agrotehničke mere za očuvanje vitalnosti biljaka su: kvalitetna osnovna i predsetvena obrada, optimalan sklop biljaka, izbalansirano đubrenje, međuredna obrada, uništavanje korova i ukoliko postoji sistem za navodnjavanje, biljkama treba obezbjediti dovoljnu količinu vode u vreme cvijetanja i formiranja zrna.