POJAVA, RAŠIRENOST I ŠTETNOST

Pjegavost lišća šećerne repe, koju izaziva C. Beticola, prisutna je svuda gdje se ova kultura gaji.U rejonima sa visokim temperaturama ovo oboljenje dostiže epifitotične razmere pričinjavajući značajne štete u proizvodnji.Umanjenje prinosa se kreće i do 50%.

SIMPTOMI

Ova gljiva izaziva pjegavost lišća repe a može zaraziti i lišće peteljke, stablo, cvast, delove cveta pa i plodova.Pjegavost se javlja na starijem ljšću dok mlađe lišće biva pošteđeno i pri najačem napadu bolesti.Pege su sitne, okruglaste oko 4mm u prečnoku, sivo, pepeljaste unutrašnjosti i mrko-crvenastog ruba.Na naličju lišća(retko i na licu) u okviru pega, razvija se sivkasta navlaka od kondiofora i konidije.Prve pege se pojavljaju, obično, u drugoj polovini juna.Kasnije pege su masovnije pa se na jednom listu može obrazovati i više stotina pega.Tkivo u okviru pega nekrotira, a često i ispada pa se javlja šupljikavost lista repe kao sekundarni simptomi.Pri masovnoj pojavi pjegavosti starije lišćeuginjava pa biljke repe ostaju bez asmilativne površine. Na peteljkama i stablu pege su izduženije, malo su udubljene.Oboljeli dijelovi cvasti se sasušuju, ostaju sterilni, a ako se plodovi začnu oni se slabo razvijaju i bez semena su. C. beticola se održava i prezimljava na ostatcima zaraženih biljaka, gde pored konidija stvara i stromatične tvorevine i mikrosklerocije, koje zadržavaju konidije.U zaraženim plodovima se može održati micelija patogena koja je zadebljala i tamno obojena. Parazit se može održati i na sjemenskoj repi.

C. Beticola

MERE ZAŠTITE

Pri izboru sorti šećerne repe prednost dati onima koji su otpornije prema C. beticola. Ostatke usjeva šećerne repe po berbi (glave i lišće) iskoristi za ishranu stoke, odnosno za pripremu silaže, ili duboko zaorati. Između sjemenske i industriske šećerne repe primeniti što veću prostornu izolaciju.Ove mjere se mogu smatrati samo pomoćnim. Zaštita šećerne repe od C.beticola zasniva se, u glavnom, na primeni fungicida. Uspeh zaštite šećerne repe od lisne pjegavosti, kao i u drugim slučajima, zavisi, pre svega, od vremena, odnosno termina primjene pesticida. Da bi se odredio termin šećerne repe protiv C. beticola, mora se voditi računa o porastu šećerne repe, stepenu zaraženosti biljaka (pojava i broj pjega) i bogatstvu inokuluma, kao i povoljnosti uslova za sporulaciju gljive i infekciju šećerne repe. Šećerna repa postaje osetljiva prema C. beticola kada sklopi redove, poslje čega se pjegavost češće javlja.

Smatra se da je bolest uzela maha kada se

a) nađu pojedini listovi sa po 20 i više pega.

b) kada se na oko 5% biljka javi najmanje 10 pega po listu.

Kada repa dospe u odgovarajuću fenofazu i kada pjegavost dostigna kritičan nivo, tada sporulacija i infekcija zavise od ekoloških uslova.C. beticola masovno sporuliše pri temperaturi od oko 25 oC, kada je vazduh zasićen vlagom i kada su pjege stare 2-3 dana. Ako se ovakvi uslovi nastave više dana, posebno u kombinaciji sa slabim kišama, ostvaruje se masovna infekcija. Najbolji efekat zaštite tada se postiže ako se fungicid primjeni drugog ili trećeg dana od početka kritičnog perioda (perioda sa navedenim uslovima).U slučaju nižih temperatura ( srednja dnevna oko 18 stepena C ), tretiranje treba izvesti 5-og ili 6-og dana od početka kritičnog perioda.

Zaštita šećerne repe od C. beticola treba da se bazira na prognozi. Korišćenje atomizera i traktorskih prskalica daje daleko bolje rezultate u zaštiti šećerne repe nego avijotretiranje.