POJAVA, RAŠIRENOST I ŠTETNOST

Plamenjača soje je prisutna u skoro svim zemljama gdje se ova kultura gaji. Iako plamenjača u važnim godinama može masovno da se javlja, štete koje nastaju nisu velike. S obzirm da soji odgovara visoka vlažnost, najveći prinosi se postižu u godinama najjače pojave plamenjače, jer u isto vrijeme i razvoju parazita pogoduje ovakvo vrijeme. P.manshurica je parazit soje. Poseduje veliku varijabilnst u patogenosti. Za posljednih 35 godina determinisane su preko 33 fizijološke rase ovog parazita.

SIMPTOMI

Postoje sistemimični i lokalni tip simptma bolesti.

Sistemična zaraza nastaje klijanjem oospora na sjemenu, ili zarazom klijanaca putem oospora iz zaraženih ostataka biljaka u zemljištu. Prvi simptomi bolesti se pojavljuju odmah poslje nicanja soje. Sistemično zaražene biljke zaostaju u porastu, imaju sivozeleno lišće koje se uvija prema naličiju. Odmah poslije pojave primarnih, jednoperih listova, sa lica lista javljaju se svetložute pjege, nepravilnog oblika, različitih veličina. Sa naličija lista javlja se bujna paperijasta navlaka od konidifora i konidija. Kasnije ove pege posta mrke boje, veličine 2 - 3 cm u prečniku. Jače zaraženo lišće požuti, a zatim nekrotira, uvija se po ivici i opada. U koliko su vremenski uslovi povoljni za razvoj plemenjače, bolest se postepeno širi od osnove ka vrhu biljke. Pored lišća plemenjača zahvata i mlade mahune izazivajući njihovu deformaciju. Zaraženo sjeme je znatno sitnije i lakše, i često ima pukotine na semenjači. Gljiva prezimljava u vodu ospora na sjemenu i u zaraženim biljnim ostacima na njivi. Oospore mogu očuvati klijavost i do 8 godina. Širenje plamenjače na soji tokom vegetacije u najvećoj meri zavisi od klimatskih uslova. Česte kiše, jake jutarnje rose, visoka relativna vlažost vazduha i relativne niže temperature ( od 18-22 ⁰C ) pogoduju razvoju plemenjače. Sporulacija gljive se obavlja na temperaturi između 10 i 25 ⁰C, dok stvaranje spora prestaje ispod 10 i između 30 ⁰C.

MJERE  ZAŠTITE

U zaštiti soje  od prouzrkovača plemenjače najvažnije su preventivne mjere zaštite. Preporučuje se gajenje manje osjetljivih sorti, upotreba zdravog sjemena, dezinfekcija zdravstveno sumnjivog sjemena preparatima na bazi metalaxila, izostavljanje gajenja soje na istoj parceli najmanje 3-4 godine i duboko zaoravanje zaraženih žetvenih ostataka. Ukoliko dodje do jače pojave i opasnosti od daljeg širenja plemenjače, preporučuje se i folijarna primjena fungicida. Najbolji efekat imaju fungicidi sa sistemičnim djelovanjem koji sadrže dve aktivne materije, jednu sa sistemičnim djelovanjem ( na bazi metalaxila ) i drugu sa kontaktim dejstvom.