POJAVA, RAŠIRENOST I ŠTETNOST

D.phaseolorum var.sojae može masovno da zarazi mahune i zrna prouzrokujući velike štete. Pored smanjenja prinosa, smanjuje se sadržaj bjelančevina i ulja u zaraženim zrnima soje. Jača zaraza se javlja u vlažnijim godinama, naročito u vrijeme formiranja mahuna i nalivanja zrna.

SIMPTOMI

Simptomi bolesti se najčešće javljaju na stablu, bočnim granama, mahunama i sjemenu, dok se ređe javljaju na lišću. Prvi simptomi se zapažaju na kotiledonim kod biljaka koje su se  razvile iz zaraženog sjemena.  Pjege su sitne, nepravilnog oblika, u početku blijedo crvene boje, a kasnije postaju crveno-mrke. One sae šire na hipokotil. Na stablu, bočnim granama i mahunama, simptomi se, obično, pojavljuju u drugom djelu vegetacije soje. Kod zaraženih djelova biljaka dolazi do promjene boje tkiva, djelimičnog ili potpunog izumiranja, a zatim truljenja jače zaraženih biljaka. Na zaraženim djelovima biljaka, krajem vegetacije soje, gljiva obrazuje mnoštvo crnih tjelašaca- piknida. Oni su rasuti na mahunama, dok se na stablu javlaju u pravim linearnim redovima, što je osnovna karakteristika ove bolesti. Na kraju vegetacije soje, usled prisustva mase piknida, zaraženi djelovi biljaka dobijaju tamnu boju. Zaražena zrna su nedovoljno razvijena, sjemenjača je smežurana i tamne je boje.

Parazit prezimljava u zaraženim biljnim ostatcima na parceli u obliku micelije, piknida i peritecija. Prezimljava i prenosi se putem zaraženog sjemena. Toplo i vlažno vrijeme pogoduje širenju parazita i razvoju bolesti.

MJERE ZAŠTITE

Od preventivnih mjera preporučuje se plodored. Najmanje četri godine ne gajiti soju na istoj parceli, zatim za sjetvu koristiti zdravo i kvalitetno sjeme. Sjeme dezinfikovati fungicidima na bazi TMTD ili benomila. Pre sjetve zemljište nađubriti mineralnim đubrivima koja sadrže visok sadržaj kalijuma. Žetvu obaviti na vrijeme i zaražene ostatke soje treba spaliti ili duboko zaorati. Ukoliko postoji opasnost od jačeg širenja bolesti, preporučuje se prskanje usjeva sistemičnim fungicidima na bazi benomila ili karbendazima. Prvo prskanje treba izvesti pred cvjetanje, a drugo i treće u fazi formiranja zrna u razmaku od 15-20 dana.