Žitni Bauljar

Zabrus tenebrioides (fam. Carabidae)

Ekonomski značaj

Predstavlja ekonomski značajnu štetočinu ozimih strnih žita. Povremeno nanosi velike štete. Odrasli insekti su crne boje, veličine oko 15 mm. Larva je blijedo žućkasta, sa izduženim spljoštenim tijelom i tamnim pjegama na leđima. Kad odraste dostiže dužinu oko 25 mm.

Žitni bauljar Zabrus tenebrioides

Biologija i štetnost

Odrasli insekti se pojavljuju u doba mliječno-voštane zrelosti strnih žita. Hrane se kraće vrijeme nedozrelim zrnima žita, a potom se povlače u zemlju gdje miruju 1-2 mjeseca. Obično sredinom avgusta napuštaju zemljište, pare se, i ženke počinju da polažu jaja. Krajem avgusta i tokom septembra pile se larve koje se hrane čitave jeseni. Štete na žitima pričinjava u stadijumu odraslog insekta i larve. Odrasli insekti se hrane nedozrelim  zrnima žita u doba mliječne i voštane zrelosti, ne nanoseći značajnije štete. Daleko su štetnije larve koje oštećuju mlade usjeve ozimih žita od septembra do kraja aprila. Najveće štete nastaju na ozimoj pšenici i ječmu i to prvenstveno tokom jeseni, a ponekad i krajem zime i početkom proljeća. Larve pored strukova žita buše vertikalni hodnik dubine do 40 cm u kome provode veći dio vremena. One, najčešće tokom noći, izlaze na površinu, te uvlače i uništavaju oskudnu lisnu masu  i od oštećenog lišća ostaje samo  suva zgužvana nervatura. Veće štete nastaju naročito ako je jesen lijepa i duga. Ishranu i razviće nastavljaju u proljeće do maja, kada se larve povlače u zemljište gdje se na dubini od 15 do 20 cm pretvaraju u lutke. Poslije 2-5 nedjelja, u doba mliječne zrelosti, izlaze odrasli insekti. Tokom godine ima jednu generaciju i prezimljava u stadijumu larve.

Mjere zaštite

• Agrotehničke mjere ( obavezan plodored )
• Hemijske mjere ( primjenjivati ukoliko se strna žita moraju uzgajati u monokulturi-Prskanje usjeva se preporučuje čim se poslije nicanja ozimih strnih žita  utvrdi u prosjeku 5-6 napadnutih biljaka po 1 m².