Žitne stjenice  

Eurygaster spp., Aelia spp (fam. Pantatomidae)

Ekonomski značaj

Žitne stjenice rasprostranjene su u svim žitorodnim rejonima. Pri masovnim pojavama prinosi i kvalitet zrna mogu biti značajno smanjeni. Oštećenost biljaka i zrna dostiže oko 30%.

Biologija i štetnost

Postoji nekoliko vrsta žitnih stjenica. Odrasli insekti su dugi oko 10 mm, spljoštenog tijela. Tamnosmeđe su boje. Posjeduju usni aparat za bodenje i sisanje, čime oštećuju biljne dijelove. Imaju dva para krila. Larve su slične odraslima, samo su manje i nemaju krila. Prezimljuju odrasli insekti na pošumljenim terenima ispod opalog lišća. Već tokom marta počinju napuštati mjesta zimovanja i prelaze na polja pod pšenicom. Nakon preletanja, na poljima pod žitom intezivno se hrane oštećujući sisanjem sokova sve nadzemne dijelova biljaka. Poslije parenja počinje odlaganje jaja i traje sve do kraja maja. Ženke najčešće odlažu jaja u dva paralelna reda na listovima pšenice. Piljenje larvi nastupa tokom maja i juna. One se hrane kao i odrasli insekti, rastu presvlačenjem i postaju sve sličniji odraslima. Masovna pojava imaga nove generacije dešava se krajem juna. Oni se intezivno hrane zrnima pšenice, skoro sve do žetve. Ovaj period ishrane od odlučujućeg je značaja za uspješno prezimljavanje odraslih. U vrijeme žetve ili neposredno poslije nje, insekti se sele na mjesta prezimljavanja gdje će ostati sve do marta naredne godine. Tokom godine žitne stjenice daju jednu generaciju. Štete na biljkama pričinjavaju odrasli insekti i larve. Hrane se gajenim i korovskim biljkama iz familije Poaceae. Rano u proljeće usljed napada stjenica dolazi do sušenja centralnih izbojaka mladih biljaka pšenice, a tokom maja i juna do pojave bijelih klasova.  Štete na zrnima u klasu usled uboda stjenica nastaju tokom juna. Kada je suvo i toplo vrijeme tokom proljeća i početkom ljeta, veće su i štete od žitnih stjenica.

Aelia spp

Mjere zaštite

• Na poljima pod pšenicom, u proljeće se kontroliše brojnost imaga i larvi stjenice. Ukoliko  se ustanovi 4-5 ili više primjeraka po m², preduzima se hemijsko suzbijanje.