POJAVA, RAŠIRENOST I ŠTETNOST

Bijela trulež je oboljenje suncokreta rašireno u svim rejonima gajenja ove biljke. U vlažnim godinama nisu rijetke zaraze od 15-20, pa i 50 %. S. sclerotiorum je polifagni parazit.

SIMPTOMI

Prouzrokovač bijele truleži napada sve organe suncokreta u svim fenofazama njegovog razvoja. U zavisnosti od fenofaze razvoja suncokreta u kojoj je biljka napadnuta, razlikuje se nekoliko oblika bijele truleži. Zaraženo sjeme odnosno klijanici brzo propadaju. Na zaraženom sjemenu pojavljuje se bijela micelija, a kod mladih biljaka nastaju vlažna trulež i nekroza tkiva. Prvi simptomi bolesti se ispoljavaju u vidu gubljenja turgora listova. Na prizemnom delu stabla oboljelih biljaka dolazi do nekroze tkiva, koje dobija svijetlomrku boju. Na oboljelim delovima biljaka formira se, u vlažnim uslovima, gusta bijela navlaka od micelije. Bolest redovno prstenasto zahvata stablo i usled razaranja sprovodnih snopića biljaka veoma brzo vene i ugine. Pred kraj vegetacije gljiva obrazuje tamnomrke sklerocije u okviru zaraženih dijelova biljaka.

Stabljicna forma bijele truleži se javlja u vrijeme porasti biljaka. Zaraza se ostvaruje preko lisne drške na mjestima gdje su list ili lisna drška bili oštećeni. Zaraženi dijelovi dobijaju svetlomrku boju i na njima, se u vlažnim uslovima, formiraju bijeličasta gusta micelija i crne sklerocije parazita Usled razaranja tkiva, dolazi do lomjenja stabla na mjestu zaraze. Bijela trulež glavica se javlja krajem cvijetanja i nalivanja zrna. Na dorzalnoj strani glavice nastaju mrke, ugnute pjege, čiji se obim brzo povećava. Zaraženo tkivo u okviru pjega se razmekšava i počinje da truli. Sklerocije predstavlaju osnovni izvor inokuluma, koji se uglavnom održava u zemljištu. U znatno manjoj meri sklerocije se prenose i sjemenom. Sklercije mogu da sačuvaju vitalnost u zemljištu 3-7 godina.

MERE ZAŠTITE

• Primjena niza preventivnih mjera sjemena i njegova dezinfekcija.
• Primjena dugoročnog plodoreda može osjetnije da smanji zaraze.

Folijarna primena nekih sistematičnih fungicida na bazi benomila i karbendazima, u cilju zaštite glavice i stabla, ne obezbeđuje zadavoljavajuće efekte.