POJAVA, RAŠIRENOST, ŠTETNOST

Rasprostranjena je širom svijeta. To je bolest toplije i vlažnije klime. Profesor Millardet je otkrio Bordovsku čorbu 1885. godine koja se i danas uspješno koristi u zaštiti vinove loze od ove bolesti. Nanosi velike štete u vinogradarskoj proizvodnji, kod nas nije u tolikoj mjeri štetna, izuzev u godinama koje joj pogoduje kao što je to bila 1999. godina. Uglavnom napada biljke roda Vitis, ali i neke slične rodove Ampelopsis i Parthenocissus. Evropska loza Vitis vinifera je vrlo osjetljiva, dok su druge manje osjetljive ili čak vrlo otporne (V. riparia i dr.).

SIMPTOMI

Napada sve zelene dijelove vinove loze: lišće, mladare, cvet i cvast, šepurinu i peteljku, vitice i bobice.

Lišće je najosjetljivije u fazi intenzivnog porasta (krajem maja i početkom juna) i ponovo pri kraju vegetacije u fazi zrelosti (avgusta i septembra).

Prema Lafon & Bulit postoje tri načina ispoljavanja plamenjače na listu vinove loze:

1) kada je inkubacioni period vrlo kratak (4-5 dana) i ne dolazi do pojave jasnih simptoma ;

2) kada je inkubacioni period duži (7-10 dana), na listu se javlja jedna ili više pjega, liče na kap ulja na papiru i poznate su pod imenom "uljane pjege", kasnije, posebno u vlažnom uslovima, pjege postaju šarene i pokrivene s naličja lista bjelom navlakom od konidiofora i konidija;

3) na starijem lišću (u jesen) simptomi se javljaju u vidu mozaika, brojne poligonalne pjege koje su ograničene nervima, žućkaste ili vinastocrvenkaste boje zavisno od sorte.

Ako nastupi period suvog vremena, pjege postaju nekrotične, sasuše se, a prevlaka se ne formira. Usljed širenja i i spajanja pjega dolazi do potpunog sušenja lista i njegovog opadanja. Sasušeno lišće izgleda kao vatrom spaljeno po čemu je bolest i dobila ime. Cvet i cvast mogu biti zaraženi i pre njihovog otvaranja. U povoljnim vremenskim uslovima bivaju prekriveni micelijskom navlakom, podležu nekrozi i izumiru. Bobice su osjetljive sve dok na njima ima stoma, od zametanja pa dok ne dostignu prečnik od oko 5-6 mm (šarak). Vinova loza je najosjetljivija u fazi cvetanja. Dešava se da lišće ne bude zaraženo a da bobice propadaju. Na zaraženim bobicama i šepurini formira se pepeljasta navlaka parazita tako da ceo grozd izgleda kao plijesnima zahvaćen. Zaraženi mladari se uvijaju, na vrhovima se pojavljuje bjeličastopepeljasta navlaka, oni postaju nekrotični, dobijaju mrku boju i suše se.

ZAŠTITA

Preventivne mjere: uklanjanje zaraženih djelova i dreniranje zemljišta.

Hemijske mjere: pretektivni fungicidi iz grupe bakarnih jedinjenja, ditokarbamata i ftalimidi su efikasni samo ako se upotrijebe prije zaraze. Cimoksanil je nesistemični fungicid specifičan za plamenjače i uništava novoformiranu miceliju 2-3 dana posle ostvarene infekcije. Klasični sistemični fungicidi su fosetil-aluminijum i metalaksil, poželjno je koristiti kombinaciju ove dvije grupe fungicida zbog rezistentnosti.

Da bi se odredili pravovremeni rokovi zaštite, razrađene su metode prognoziranja pojave bolesti. One se zasnivaju na poznavanju parazita, klimatskih faktora i prijemčivosti vinove loze, a od nedavno se prati i rezistentnost prema fungicidima i vrše statistička proučavanja. U principu, u zaštiti treba obratiti pažnju da bude zaštićena u najosjetljivijim fenofazama razvoja, a to su pre i posle cvetanja, da bi se sačuvale cvasti i mlade bobice, i u avgustu da bi se sačuvalo lišće što duže zbog boljeg dozrevanja lastara i plodova.